Fałszywy „lek na odchudzanie” doprowadził do hospitalizacji. Australijski regulator ostrzega przed peptydami z internetu

Australijski regulator leków ostrzegł przed preparatami sprzedawanymi w internecie jako eksperymentalne środki na odchudzanie po tym, jak jedna osoba trafiła do szpitala z poważnym urazem przełyku. Według informacji opisanych przez The Guardian sprawa dotyczy produktu kupionego jako retatrutyd, czyli peptyd promowany poza oficjalnym obrotem jako środek wpływający na apetyt.

Dla czytelników w Polsce to przede wszystkim ostrzeżenie przed kupowaniem preparatów do wstrzykiwań z niepewnych źródeł, zwłaszcza gdy są reklamowane w mediach społecznościowych lub sprzedawane jako „badawcze”, „eksperymentalne” albo pod skrótowymi nazwami. Opisywany przypadek pochodzi z Australii, ale mechanizm ryzyka jest szerszy: kupujący może nie wiedzieć, co faktycznie znajduje się w fiolce, w jakiej dawce i czy produkt został wytworzony w bezpiecznych warunkach.

Co stało się w Australii

Australijska Therapeutic Goods Administration, czyli TGA, została powiadomiona o pacjencie, który po przyjęciu produktu uznawanego przez niego za retatrutyd miał tak silne i niekontrolowane wymioty, że doszło do pęknięcia lub rozdarcia przełyku. Taki uraz może zagrażać życiu i wymaga pilnego leczenia. Osoba ta była hospitalizowana.

Regulator uzyskał próbkę użytego preparatu. Badanie wykazało, że nie zawierał on retatrutydu. Zamiast tego wykryto w nim semaglutyd, czyli inną substancję wpływającą na łaknienie. Według TGA ilość semaglutydu była około ośmiokrotnie wyższa niż poziomy stwierdzane w zatwierdzonych produktach z semaglutydem ocenianych przez australijski urząd.

To kluczowy element ostrzeżenia: problemem nie jest wyłącznie to, że produkt był niezatwierdzony. Regulator wskazał także na ryzyko fałszerstwa, nieprawidłowej dawki i nieznanego składu.

Najważniejsze fakty

Czym jest retatrutyd i dlaczego budzi zainteresowanie

Retatrutyd należy do grupy peptydów, czyli cząsteczek zbudowanych z aminokwasów, które mogą pełnić w organizmie funkcję przekaźników chemicznych. W przypadku preparatów stosowanych lub badanych w leczeniu otyłości chodzi o oddziaływanie na mechanizmy głodu i sytości.

Z informacji przytoczonych przez The Guardian wynika, że retatrutyd nie został zatwierdzony przez TGA ani przez regulatorów w innych krajach. W Australii nie może być legalnie przepisywany ani sprzedawany. Mimo tego produkty opisywane jako retatrutyd mają być promowane w mediach społecznościowych i oferowane poza legalnym rynkiem, również pod nazwami takimi jak Reta, R-10 czy R-20. Według regulatora mogą występować w nieoznakowanych fiolkach.

Dla odbiorcy reklamy internetowej takie nazwy mogą brzmieć jak skrót techniczny albo nazwa preparatu „dla wtajemniczonych”. W praktyce mogą oznaczać produkt bez potwierdzonego składu, bez kontroli jakości i bez nadzoru lekarza.

Jakie ryzyka wskazuje regulator

TGA podkreśla, że w przypadku niezatwierdzonych peptydów kupowanych przez internet podstawowym zagrożeniem jest brak wiedzy o tym, co znajduje się w opakowaniu. Może chodzić o inną substancję niż deklarowana, błędną dawkę, zanieczyszczenia, toksyny albo brak sterylności.

Szczególnie niebezpieczne są produkty do wstrzykiwania. Jeśli zostały przygotowane w niesterylnych warunkach, mogą zwiększać ryzyko zakażeń oraz ciężkich reakcji immunologicznych, w tym anafilaksji. Dochodzą do tego błędy przy samodzielnym dawkowaniu i podawaniu zastrzyków.

Australijskie służby zdrowia sygnalizowały podobne problemy wcześniej. Departament zdrowia stanu Wiktoria wydał w czerwcu ostrzeżenie po zgłoszeniu sześciu przypadków ostrej toksyczności wątroby powiązanych z produktami oznaczonymi jako retatrutyd. Australijski naczelny lekarz również wcześniej ostrzegał przed niezatwierdzonymi i nieprzepisanymi peptydami po doniesieniach o poważnych działaniach niepożądanych, w tym uszkodzeniach wątroby, stanach zapalnych i ciężkich reakcjach alergicznych.

Dlaczego to ważne dla osób szukających leków na odchudzanie

Rynek preparatów wspomagających redukcję masy ciała szybko się zmienia, a zainteresowanie lekami wpływającymi na apetyt jest duże. To tworzy przestrzeń dla sprzedawców, którzy wykorzystują popularność nazw znanych z badań klinicznych, doniesień medialnych lub dyskusji w internecie.

Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy produkt jest kupowany poza apteką, bez recepty, bez konsultacji z lekarzem i bez pewności co do pochodzenia. Nawet jeśli nazwa substancji brzmi znajomo, nie oznacza to, że fiolka zawiera deklarowany składnik ani że dawka jest bezpieczna. Opisany przypadek pokazuje też, że objawy po użyciu takiego preparatu mogą być gwałtowne i wymagać leczenia szpitalnego.

Osoby w Polsce, które rozważają leczenie otyłości lub farmakologiczną redukcję masy ciała, powinny omawiać to z lekarzem. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z chorobami przewlekłymi, problemami z trzustką, wątrobą, przewodem pokarmowym, cukrzycą, zaburzeniami odżywiania lub przyjmujących inne leki. Preparaty z niepewnych źródeł nie dają możliwości rzetelnej oceny interakcji i przeciwwskazań.

Co sprawdzić przed użyciem jakiegokolwiek preparatu

Pierwsza zasada jest prosta: nie należy wstrzykiwać produktu, którego pochodzenia, składu i dawki nie da się potwierdzić w legalnym obrocie. Szczególną ostrożność powinny budzić fiolki bez pełnego oznakowania, oferty z komunikatorów, grup społecznościowych, forów oraz strony obiecujące dostęp do substancji „badawczych” dla osób prywatnych.

Niepokojące objawy po przyjęciu jakiegokolwiek preparatu, takie jak uporczywe wymioty, silny ból w klatce piersiowej lub brzuchu, duszność, objawy reakcji alergicznej, omdlenie, żółtaczka albo nasilone osłabienie, wymagają pilnej konsultacji medycznej. W takiej sytuacji warto zachować opakowanie lub fiolkę, bo może pomóc lekarzom i służbom w ustaleniu, z czym pacjent miał kontakt.

Opisywana sprawa nie oznacza, że każdy lek stosowany pod kontrolą lekarza niesie takie samo ryzyko jak produkt z nielegalnego obrotu. Ostrzeżenie dotyczy przede wszystkim preparatów niezatwierdzonych, fałszywych lub kupowanych poza regulowanym systemem.

Źródło: The Guardian, https://www.theguardian.com/australia-news/2026/sep/14/counterfeit-retratrutide-warning-peptide-torn-oesophagus-australia-tga