Tajemniczy gwóźdź z Krzyża Pańskiego na Wawelu. Mało znana relikwia sprzed 600 lat

W katedrze na Wawelu, wśród licznych skarbów i pamiątek narodowych, znajduje się przedmiot, o którym wie niewielu. To gwóźdź, który według chrześcijańskiej tradycji miał służyć do przybicia Jezusa Chrystusa do krzyża. Relikwia trafiła do Polski dokładnie 30 czerwca 1425 roku jako dar papieża Marcina V dla pary królewskiej – Władysława Jagiełły i jego żony Zofii.

Jest to jedyna tego typu relikwia w Polsce, a jej historia sięga początków XV wieku. Mimo upływu niemal 600 lat, wciąż otaczana jest czcią, choć pozostaje mało znana nawet wśród mieszkańców Krakowa.

Dar papieża dla króla

Relikwia została ofiarowana królowi Jagielle i królowej Zofii przez papieża Marcina V. Był to wyraz uznania dla zasług monarchy jako apostoła Litwy, a także prezent z okazji narodzin syna – przyszłego króla Władysława III Warneńczyka. Papież został zaproszony na ojca chrzestnego królewicza, a w jego imieniu funkcję tę pełnił kardynał Latinus Orsini.

Dokument z 24 grudnia 1424 roku potwierdza przekazanie relikwii. Do Krakowa przywieziono ją przedostatniego dnia czerwca 1425 roku. Uroczysta procesja całego miasta wprowadziła gwóźdź do katedry krakowskiej, gdzie znajduje się do dziś.

Relikwia Pańska – co to oznacza?

W teologii katolickiej relikwie dzielą się na kilka kategorii. Gwóźdź z Wawelu należy do tzw. relikwii Pańskich, czyli bezpośrednio związanych z osobą Jezusa Chrystusa i wydarzeniami zbawczymi. Są one niezwykle rzadkie i otaczane szczególnym kultem.

Obecność takiej relikwii nobilituje świątynię, która staje się miejscem pielgrzymek. Katedra wawelska, jako jedna z nielicznych w Polsce, może się poszczycić posiadaniem przedmiotu bezpośrednio związanego z męką Chrystusa.

Autentyczność i tradycja

Skąd wiadomo, że to właśnie ten gwóźdź jest prawdziwy? Według przekazów, w IV wieku cesarzowa Helena, matka Konstantyna Wielkiego, odbyła pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Odnalazła wówczas Krzyż Prawdziwy oraz trzy gwoździe, którymi Jezus miał być przybity do krzyża.

Jeden z nich trafił do Rzymu, dwa pozostałe otrzymał cesarz Konstantyn. Jeden z nich został podzielony na części i wtopiony w hełm i uzdę konia cesarza. Trzeci został zrabowany podczas IV krucjaty i sprzedany do Sieny.

Obecnie ponad 30 kościołów na świecie przechowuje relikwie świętego gwoździa. Wynika to ze średniowiecznego zwyczaju dzielenia relikwii na mniejsze części, a także z powszechnej wówczas praktyki sprzedaży. Wykonywano również kopie poprzez pocieranie o oryginał – tzw. relikwie trzeciego stopnia.

Gdzie znajduje się relikwia?

Gwóźdź przechowywany jest w skarbcu katedralnym na Wawelu. Nie jest wystawiony na stałe dla zwiedzających, ale można go zobaczyć podczas specjalnych okazji lub w trakcie oprowadzania po skarbcu. Katedra wawelska, będąca miejscem koronacji i pochówku polskich monarchów, przechowuje wiele bezcennych pamiątek, ale ta relikwia należy do najcenniejszych.

Warto dodać, że podobne relikwie znajdują się m.in. w skarbcu katedralnym w Trewirze oraz w archikatedrze w Bambergu. W Rzymie, w bazylice Świętego Krzyża Jerozolimskiego na Lateranie, przechowywany jest jeden z gwoździ odnalezionych przez cesarzową Helenę.

Dlaczego warto o tym pamiętać?

Historia gwoździa z Wawelu to nie tylko ciekawostka dla miłośników historii Kościoła. To także świadectwo średniowiecznych kontaktów dyplomatycznych między Polską a Stolicą Apostolską. Dar papieża Marcina V dla Jagiełły był wyrazem uznania dla polityki króla wobec Litwy i umacniania chrześcijaństwa w tym regionie.

Dla mieszkańców Krakowa i całej Polski to również przypomnienie, że na Wawelu znajdują się nie tylko groby królów i wieszczów, ale także przedmioty o ogromnym znaczeniu religijnym i historycznym. Wiele z nich wciąż czeka na odkrycie przez szerszą publiczność.

Źródło: Onet Wiadomości – https://wiadomosci.onet.pl/krakow/tym-gwozdziem-mial-byc-przybity-pan-jezus-od-wiekow-znajduje-sie-na-wawelu/7plp11r