Polska od lat jest jednym z głównych kierunków migracji zarobkowej w Unii Europejskiej. W 2025 roku procedury związane z podejmowaniem pracy przez cudzoziemców nadal ewoluują, a znajomość aktualnych wymogów formalnych jest kluczowa zarówno dla pracodawców, jak i dla samych pracowników z zagranicy. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje o rodzajach zezwoleń, dokumentach i krokach, które należy podjąć, aby legalnie pracować w Polsce.
Kto może pracować w Polsce bez zezwolenia?
Nie wszyscy cudzoziemcy potrzebują zezwolenia na pracę. Bez dodatkowych formalności mogą pracować obywatele państw Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarii. Osoby te muszą jedynie zarejestrować swój pobyt, jeśli trwa on dłużej niż 3 miesiące.
Ponadto, zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia są cudzoziemcy posiadający:
– Kartę stałego pobytu lub Kartę długoterminowego rezydenta UE,
– status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą w Polsce,
– zgodę na pobyt ze względów humanitarnych,
– zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (tzw. Niebieska Karta UE).
Rodzaje zezwoleń na pracę dla cudzoziemców spoza UE
Obywatele państw trzecich (spoza UE/EOG) co do zasady muszą uzyskać zezwolenie na pracę. Zezwolenie wydawane jest przez wojewodę właściwego dla siedziby pracodawcy. Wyróżniamy kilka typów zezwoleń:
| Typ zezwolenia | Kogo dotyczy | Okres ważności |
|---|---|---|
| Typ A | Praca na podstawie umowy z polskim pracodawcą | do 3 lat z możliwością przedłużenia |
| Typ B | Praca jako członek zarządu w spółce przez okres powyżej 6 miesięcy | do 3 lat |
| Typ C | Praca u pracodawcy zagranicznego, który deleguje pracownika do Polski | do 3 lat |
| Typ D | Praca u pracodawcy zagranicznego w celu wykonywania pracy eksportowej | do 3 lat |
| Typ E | Praca w charakterze personelu lotniczego | do 3 lat |
Najczęściej spotykanym jest zezwolenie typu A. Aby je uzyskać, pracodawca musi najpierw przeprowadzić tzw. test rynku pracy, czyli udowodnić, że na dane stanowisko nie można było zatrudnić osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy. Od 2025 roku test ten jest wymagany w niezmienionej formie, z wyjątkiem zawodów znajdujących się na liście deficytowych.
Oświadczenie o powierzeniu pracy – uproszczona procedura
Dla obywateli 6 państw (Armenia, Białoruś, Gruzja, Mołdawia, Rosja, Ukraina) nadal obowiązuje uproszczona procedura na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy. Pracodawca rejestruje oświadczenie w powiatowym urzędzie pracy, a cudzoziemiec może na jego podstawie pracować przez okres do 24 miesięcy.
W 2025 roku oświadczenie musi zawierać:
– dane pracodawcy i cudzoziemca,
– rodzaj umowy i wynagrodzenie (nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę),
– okres wykonywania pracy,
– wymagane kwalifikacje.
Oświadczenie rejestruje się wyłącznie elektronicznie przez system praca.gov.pl. Pracodawca ma obowiązek przechowywać kopię oświadczenia przez 2 lata od zakończenia pracy.
Krok po kroku: jak legalnie zatrudnić cudzoziemca w Polsce
Sprawdź, czy cudzoziemiec potrzebuje zezwolenia
Jeśli jest obywatelem UE/EOG – wystarczy zgłoszenie pobytu. Dla pozostałych przejdź do punktu 2.
Przygotuj dokumenty
Pracodawca musi zgromadzić: formularz wniosku o zezwolenie, informację starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych (test rynku pracy), kopię dokumentów rejestrowych firmy oraz projekt umowy.
Złóż wniosek do wojewody
Wniosek składa pracodawca. Opłata za zezwolenie typu A wynosi obecnie 100 zł (przy składaniu wniosku) plus 50 zł za każdy kolejny rok ważności.
Poczekaj na decyzję
Urząd ma 60 dni na wydanie decyzji od momentu złożenia kompletnego wniosku. W praktyce terminy bywają dłuższe – przeciętnie 2-4 miesiące.
Cudzoziemiec uzyskuje wizę lub kartę pobytu
Po otrzymaniu zezwolenia cudzoziemiec musi wystąpić o wizę krajową (w kraju pochodzenia) lub zezwolenie na pobyt czasowy (będąc już w Polsce).
Zmiany w przepisach w 2025 roku
Od początku 2025 roku weszły w życie dwie istotne zmiany. Po pierwsze, wydłużono maksymalny okres zatrudnienia na podstawie oświadczenia z 12 do 24 miesięcy. Po drugie, wprowadzono obowiązek składania oświadczeń wyłącznie w formie elektronicznej – papierowe oświadczenia nie są już przyjmowane.
Planowane są również dalsze zmiany: od lipca 2025 roku ma zostać uruchomiony nowy system informatyczny do obsługi zezwoleń, który ma skrócić czas oczekiwania na decyzję do 30 dni.
Co powinieneś sprawdzić przed podjęciem pracy
Zanim zdecydujesz się na pracę w Polsce jako cudzoziemiec, upewnij się, że:
– Twój pracodawca ma rzeczywistą siedzibę i prowadzi działalność w Polsce,
– umowa o pracę jest pisemna i określa wynagrodzenie w złotych polskich,
– posiadasz aktualne ubezpieczenie zdrowotne (NFZ),
– znasz swoje prawa – minimalne wynagrodzenie, urlop, czas pracy.
W razie wątpliwości warto skontaktować się z najbliższym Wojewódzkim Urzędem Pracy lub skorzystać z bezpłatnej infolinii dla cudzoziemców prowadzonej przez Urząd do Spraw Cudzoziemców. Pamiętaj, że przepisy mogą się różnić w zależności od kraju pochodzenia i rodzaju planowanej pracy – zawsze sprawdzaj aktualny stan prawny przed rozpoczęciem procedury.
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna