Burnham wycofuje się z obietnicy przeznaczenia funduszy mieszkaniowych wyłącznie na budownictwo socjalne

Brytyjski polityk Partii Pracy Andy Burnham wycofał się ze swojego wcześniejszego postulatu, by całość środków z rządowego programu Affordable Homes Programme przeznaczyć wyłącznie na budowę mieszkań socjalnych. Zgodnie z planami ogłoszonymi w poniedziałek przez ministrów, początkowy budżet w wysokości 10 miliardów funtów zostanie rozdzielony na różne rodzaje subsydiowanego mieszkalnictwa w Anglii.

Decyzja ta oznacza wyraźny zwrot w stosunku do wcześniejszych zapowiedzi Burnhama, który podczas kampanii wyborczej do parlamentu w okręgu Makerfield domagał się, by cały 39-miliardowy budżet programu na 10 lat trafił wyłącznie na budowę mieszkań komunalnych.

Nowy podział funduszy

Z 10 miliardów funtów przeznaczonych na budowę 70 tysięcy domów poza Londynem, około 60 proc. stanowić będą mieszkania na wynajem socjalny. Pozostałe 40 proc. to inne typy mieszkań, w tym programy własności częściowej (shared ownership) oraz mieszkania chronione (sheltered housing). Londyn otrzyma dodatkowe 6 miliardów funtów, których podział zostanie ogłoszony w późniejszym terminie.

Ministerowie podkreślają, że inwestycja ma przybliżyć rząd do realizacji obietnicy wybudowania 300 tysięcy przystępnych cenowo mieszkań w ciągu najbliższych 10 lat. Środki zostaną rozdzielone między 33 „strategicznych partnerów”, którzy otrzymają gwarancję finansowania na dekadę.

Nowa rola rad miejskich

Jak ustalił dziennik The Guardian, po raz pierwszy w historii programu trzech partnerów będzie stanowić lokalne rady miejskie. To element szerszej strategii rządu, który – jak zapowiada Burnham – ma doprowadzić do „największego programu budowy mieszkań komunalnych od czasów powojennych”.

Angela Rayner, minister ds. mieszkalnictwa, skomentowała: „Dorastając na osiedlu komunalnym i wychowując dzieci jako młoda pracująca matka, wiem z pierwszej ręki, że dostęp do bezpiecznego, przystępnego cenowo domu może być kołem ratunkowym dla rodzin w całym kraju. To coś więcej niż tylko dach nad głową – to stabilność, bezpieczeństwo i szansa na lepsze życie”.

Co pozostaje niejasne

Mimo ogłoszenia pierwszych 10 miliardów, nie wiadomo jeszcze, jak zostanie rozdysponowanych kolejnych 16 miliardów funtów. Urzędnicy zapowiadają, że w przyszłych rundach finansowania priorytetem będą mieszkania na wynajem socjalny i komunalny. Wciąż nie określono jednak konkretnych kryteriów ani harmonogramu.

Organizacje społeczne wyrażają mieszane opinie. Sarah Elliott, dyrektor naczelna organizacji charytatywnej Shelter, stwierdziła: „Dzisiejsze ogłoszenie stawia rady miejskie z powrotem w grze w walce z bezdomnością. Rząd położył fundamenty pod rewolucję w budownictwie komunalnym. Ale wciąż istnieją przeszkody, takie jak niezrównoważone zadłużenie rad, które trzeba usunąć”.

Znaczenie dla czytelników

Decyzja Burnhama i rządu Starmera może mieć wpływ na politykę mieszkaniową również w innych krajach, w tym w Polsce. Model brytyjski, łączący budownictwo socjalne z programami własności częściowej, bywa przywoływany jako przykład w dyskusjach o reformie mieszkalnictwa w Europie Środkowo-Wschodniej.

Warto jednak zachować ostrożność przy bezpośrednim porównywaniu – brytyjski system finansowania mieszkalnictwa różni się znacząco od polskiego, a skala inwestycji (10 miliardów funtów to równowartość około 50 miliardów złotych) jest nieporównywalnie większa niż jakiekolwiek programy w Polsce.

Kontekst polityczny

Plany rządu kontrastują z propozycjami partii Reform UK, która w poniedziałek ogłosiła własną strategię zwiększenia podaży mieszkań socjalnych poprzez eksmisję zagranicznych najemców i umożliwienie towarzystwom mieszkaniowym większego zadłużania się.

Burnham, który wcześniej ostro krytykował rządowy program, argumentując, że „całość środków powinna być przeznaczona na mieszkania komunalne, bo kontrola ma znaczenie”, teraz zaakceptował kompromis. Jego zwrot może być interpretowany jako pragmatyczne dostosowanie się do realiów politycznych i budżetowych.

Źródło: The Guardian – https://www.theguardian.com/society/2026/aug/24/andy-burnham-social-homes-backtrack

Datos clave