Prezes ZUS przejmie egzekucję składek. 43 dyrektorów oddziałów straci uprawnienia

Ministerstwo Finansów opublikowało projekt nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który radykalnie zmienia zasady ściągania zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Uprawnienia do egzekucji ma stracić 43 dyrektorów oddziałów ZUS, a przejmie je jedna osoba – prezes Zakładu. Zmiana ma wyrównać dysproporcje w obciążeniu pracą między oddziałami i zwiększyć efektywność ściągalności należności.

Co się zmienia w egzekucji składek?

Projekt ustawy, opublikowany na stronach Rządowego Centrum Legislacji, przyznaje prezesowi ZUS funkcję administracyjnego organu egzekucyjnego na terenie całego kraju. Oznacza to, że to prezes, a nie dyrektorzy poszczególnych oddziałów, będzie decydował o wszczęciu i prowadzeniu postępowań egzekucyjnych wobec dłużników.

W uzasadnieniu do projektu czytamy wprost: „Projektowana ustawa przyznaje Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej ZUS, funkcję organu egzekucyjnego uprawnionego do prowadzenia egzekucji m.in. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Uprawnienia te utraci natomiast 43 dyrektorów oddziałów ZUS”.

Mimo centralizacji decyzji, fizyczną egzekucją nadal będą zajmować się oddziały ZUS – ale już na bezpośrednie polecenie prezesa. Resort finansów zakłada, że zadania będą rozdzielane „w zależności od ich bieżących możliwości efektywnego wykonywania tych zadań, zdefiniowanych ryzyk i obciążeń”.

Dlaczego resort finansów chce centralizacji?

Głównym powodem zmiany są ogromne różnice w obciążeniu egzekucją między poszczególnymi oddziałami ZUS. Jak wskazano w uzasadnieniu, niektóre oddziały prowadzą kilkakrotnie więcej postępowań egzekucyjnych od innych, a dotychczasowe mechanizmy nie pozwalały na wyrównanie tych różnic przez skalę zatrudnienia.

Centralizacja uprawnień u prezesa ZUS ma umożliwić elastyczne przerzucanie spraw między oddziały w zależności od ich bieżących możliwości. To rozwiązanie ma poprawić efektywność ściągania należności i odciążyć najbardziej zapracowane jednostki.

Kto nadzoruje nowe uprawnienia prezesa ZUS?

Projekt przewiduje także mechanizm kontroli. Nadzór nad postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi przez prezesa ZUS sprawować będą dyrektorzy izb administracji skarbowej. To oni będą organami odwoławczymi od postanowień wydanych przez prezesa ZUS działającego jako organ egzekucyjny. Będą także kontrolować przestrzeganie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Najważniejsze fakty

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Projektowana ustawa ma wejść w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia. To stosunkowo długi okres vacatio legis, który ma dać ZUS i administracji skarbowej czas na przygotowanie się do nowych zasad. Na razie jest to projekt – musi jeszcze przejść ścieżkę legislacyjną, zanim trafi do podpisu prezydenta.

Co to oznacza dla płatników i ubezpieczonych?

Dla przedsiębiorców, którzy mają zaległości w składkach, zmiana oznacza, że decyzje o egzekucji będą zapadać na poziomie centralnym, a nie w lokalnym oddziale. Teoretycznie może to przyspieszyć i ujednolicić procedury. Z drugiej strony – centralizacja może ograniczyć możliwość indywidualnych uzgodnień z dyrektorem oddziału, który dotychczas miał swobodę decyzyjną.

Dla pracowników i osób ubezpieczonych zmiana nie ma bezpośredniego wpływu na ich prawa – składki nadal będą odprowadzane na tych samych zasadach. Pośrednio jednak sprawniejsza egzekucja od pracodawców zalegających z opłatami może oznaczać większe bezpieczeństwo wypłaty świadczeń.

Źródło: Bankier.pl – Koniec dotychczasowych zasad w ZUS. Jedna osoba zyska ogromne uprawnienia, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Koniec-dotychczasowych-zasad-w-ZUS-Jedna-osoba-zyska-ogromne-uprawnienia-9173841.html