Nowe wytyczne NHS: Kobiety z nieregularnymi miesiączkami powinny być badane pod kątem PMOS

Brytyjska Narodowa Służba Zdrowia (NHS) ogłosiła nowe, przełomowe wytyczne dotyczące diagnozowania i zarządzania zespołem metaboliczno-jajnikowym (PMOS), wcześniej znanym jako zespół policystycznych jajników (PCOS). Zalecenia te, opracowane przez National Institute for Health and Care Excellence (Nice), wzywają do badania nawet 4 milionów kobiet z nieregularnymi miesiączkami pod kątem tej często niediagnozowanej choroby.

PMOS, szacowany przez Światową Organizację Zdrowia na dotykający do 13% kobiet w wieku rozrodczym, jest stanem, który ma znaczący wpływ na zdrowie i samopoczucie. Nowe wytyczne mają na celu poprawę spójności opieki, zwiększenie świadomości i wspieranie wcześniejszej diagnozy oraz leczenia.

Czym jest PMOS i dlaczego jest ważny?

PMOS charakteryzuje się nieregularnymi, bardzo krótkimi, długimi lub nieobecnymi miesiączkami, podwyższonym poziomem testosteronu oraz jajnikami z licznymi małymi pęcherzykami. Stan ten wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych, bezdechu sennego, stłuszczenia wątroby, problemów ze zdrowiem psychicznym oraz powikłań w ciąży. Mimo że dotyka znaczną liczbę osób, Nice podkreśla, że PMOS jest „często niediagnozowany i niespójnie leczony”.

Najważniejsze fakty

Kto powinien być badany?

Nowe wytyczne Nice obejmują dziewczęta powyżej 10 roku życia, dorosłe kobiety, trans mężczyzn oraz osoby niebinarne, które nie przechodzą terapii ani operacji zmiany płci. Pacjenci z podejrzeniem PMOS powinni mieć wykonane badania krwi, w tym poziomy hormonów męskich i żeńskich, a w niektórych przypadkach USG. Co ważne, PMOS nie powinien być wykluczany u kobiet po menopauzie ani u osób z zaburzeniami odżywiania, które nieproporcjonalnie często dotykają osoby z PMOS.

Wytyczne zwracają również uwagę na to, że PMOS może być bardziej rozpowszechniony wśród kobiet o pochodzeniu czarnoskórym, azjatyckim i mieszanym, co powinno być brane pod uwagę przez pracowników służby zdrowia podczas oceny objawów.

Roczny przegląd i opcje leczenia

Po zdiagnozowaniu PMOS, pacjenci powinni przechodzić coroczny przegląd w celu monitorowania objawów, takich jak nieregularne miesiączki i nadmierne owłosienie. Roczny przegląd powinien również obejmować dyskusję na temat zdrowia sercowo-naczyniowego, cukrzycy, otyłości, opieki psychiatrycznej i innych zagrożeń związanych z PMOS.

Wytyczne stanowią, że zapłodnienie in vitro (IVF) powinno być oferowane kobietom z PMOS, które spełniają standardowe kryteria Nice dla IVF. Jednakże, depilacja laserowa lub terapie światłem w celu usunięcia nadmiernego owłosienia nie powinny być oferowane, ponieważ „analiza sugeruje, że nie są to opłacalne sposoby poprawy ogólnego stanu zdrowia i samopoczucia”. Nice szacuje, że oferowanie tych zabiegów pacjentkom z PMOS kosztowałoby NHS do 100 milionów funtów rocznie w Anglii.

Wyzwania i znaczenie dla przyszłości

Dr Rachel Reid-McCann, badaczka z Uniwersytetu Oksfordzkiego, podkreśla, że nieregularne miesiączki mogą być uciążliwe w krótkim terminie, ale wiążą się również z długoterminowymi problemami zdrowotnymi i reprodukcyjnymi, co czyni szybkie badanie kluczowym. Diagnoza PMOS otwiera dostęp do leczenia, wsparcia i porad, które mogą poprawić objawy i zmniejszyć długoterminowe ryzyko zdrowotne.

Janet Lindsay, dyrektor generalna Wellbeing of Women, z zadowoleniem przyjęła projekt wytycznych, uznając PMOS za złożony, trwający całe życie stan, który może wpływać na zdrowie reprodukcyjne, samopoczucie psychiczne i długoterminowe wyniki zdrowotne. Rekomendacja regularnych przeglądów to ważny krok w kierunku zapewnienia kobietom ciągłego wsparcia, monitorowania i informacji, których potrzebują przez całe życie.

Konsultacje w sprawie projektu wytycznych są otwarte do 11 sierpnia 2026 r., a ostateczne wytyczne mają zostać opublikowane w grudniu 2026 r.

Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/society/2026/jul/01/women-with-irregular-periods-should-be-checked-for-pmos-nhs-says)